Büyük Gazimiz Karşıyaka'da!..

Kaf Sin Kaf taraftarının “Herkese nasip olmaz o büyük forma değerini bilerek oyna...” tezahüratı lafügüzaf değildir...

KSK’mizin Armasındaki Ay-Yıldızımız bizzat Atatürk’ün emri ile armaya eklenmiştir ve Ebedî Cumhurbaşkanımız Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın Ay-Yıldızla onurlandırdığı ilk ve son spor kulübü Karşıyaka Spor Kulübü olmuştur...

*

Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin ilk Cumhurbaşkanı olan Gazi Mustafa Kemal Paşamızın Atatürk’ümüzün Cumhurbaşkanı olduktan sonra yaptıkları ilk spor kulübü ziyareti, Karşıyaka Spor Kulübümüze yapmış oldukları 13 Ekim 1925 tarihli ziyaret olmuştur.

Gazi Paşamızın KSK’mize yapmış olduğu bu ilk ziyaretin gazetelerdeki yansımasını araştırırken iki habere ulaştım. “Anadolu” ve “Yenigün” adlı gazetelerde yer alan bu haberleri KSK’miz ve Karşıyakamız için büyük önem taşıyan bu tarihi günün 92. Yıldönümü için çevirdim. O dönemdeki ruhu ve izlenimleri göstermesinden dolayı Arap Harflerinden Latin harflerine transkrip ettiğim bu haber metinlerinde sadece küçük düzeltmeler yaptım, özellikle konuyla bağlantısı zayıf olan bazı kısımları da çevirdiğim metne eklemedim. Ayrıca bazı kelimelerin anlamlarını parantez içinde vermekle yetindim ama çoğunlukla sözcüklerin yazımındaki özüne dokunmadım…

*

“Büyük Gazimiz”in Güzel Karşıyakamıza ve KSK’mize yapmış oldukları ziyaretin 92. Yıldönümü kutlu olsun…

*

  1. Haber: Anadolu, 14 Teşrin-i Evvel (Ekim) 1925.

“GAZİ PAŞA HAZRETLERİNİN DÜNKİ ZİYARETLERİ”

Muhterem Reis-i Cumhurumuz Türk Ocağı’nı teşrif ettikten sonra Karşıyaka’ya geçerek belediye dairesini, merhum ve mağfur Valide-i mükerremelerinin (muhteremlerinin) ebedî istirahatgahını, (Karşıyaka) Spor Kulübünü ziyaret etmişler ve badehu motorla avdet buyurmuşlardır.

Gazi Türk Ocağında

Reis-i Cumhur Hazretleri dün öğleden sonra saat dört buçukda İş Bankası Müdürü Firuz Bey’in riyasetindeki hey’eti kabul buyurarak iltifat eylemişlerdir.

Saat beşe beş kala Naim Palas’dan Türk Ocağını yaya olarak teşrif buyurulmuş ve refakatlerinde Büyük Millet Meclisi Reis-i Muhteremi Kazım Paşa, Fahrettin Paşa Hazretleriyle Rize Mebusu Fuad, Kütahya Mebusu Nuri, Başkâtip Tevfik, Ser Yaver Rüsuhi Beyler vardı. Türk Ocağının Ocak Reisi Aziz Bey Ocak namına Gazi Paşa Hazretlerine arz-ı hoş amdi (niyet, istek) eylemiş ve Ocak dâhilinde Ocak hey’et-i idaresi ve Altay İdman yurdu tarafından alkışlarla karşılanmıştır. Bu sırada İzmir Musukî Yurdu Gençleri tarafından terennüm edilen marşı çalıyordu.

Muğla Heyetini Kabul

Paşa Hazretleri Ocağın üst katında biraz istirahat buyurduktan sonra Muğla’dan arz-ı tazimat (saygılarını sunmak) için gelen Muğla Belediye Heyeti namına Reis Vekili Hamid Cemal, Muğla Cumhuriyet Halk Fırkası Teşkilat-ı Umumiyesi namına Hafız Sabri, Muğla Türk Ocağı Reisi, Sıhhiye Müdürü Hüsnü Ali, Muğla Tayyare Cemiyeti Hey’et-i İdaresi ve Muğla Cemiyat-ı Muhtelelifesi hey’etleri namına Muhtar Beylerden mürekkeb Türk Ocağı heyeti kabul buyurarak vaki olan davetlerini imkan ve fırsat bulduğu anda kabul ile Muğla’yı ziyaret ideceklerini vaad buyurdular.

Mütekabilen Ocak erkanı kendilerine takdim idilmiş. Paşa Hazretleri ayrı ayrı hepsine iltifat buyurmuşlardır.

Bilahare alt katı teşrif buyuran Paşa Hazretleri alafranga parçaları Musiki Yurdu önünde durarak ellerini ayrı ayrı sıkmışlardır.

(…)

Türk Ocağından Sonra

Bir müddet daha salonda bulunan zevatla hasb-ı hâl edildikten sonra saat beş buçuk da ocaktan müfarekat (ayrılmak) buyurulmuş ve haricde toplanan halk tarafından hararetle tezahürat yapılmıştır.

Ganbotta

Gazi Hazretleri maşiyen Naim Palas Oteli önünde demirli bulunan İzmir filosuna mensub ganbota rakib olunmuşlardır.

Burada Büyük Millet Meclisi Reisi Kazım Paşa Hazretleri Reis-i Cumhur Gazi Paşa Hazretlerinden müsaade taleb ederek ganbotda, Ordu Müfettişi Fahreddin Paşa Hazretleriyle, Mebûsân-ı KiramVali Paşa, Halk Fırkası Müfettişi Sadreddin Bey ve daha bazı zevata veda ettikten sonra sahildeki ahalinin yaşa nidaları arasında ganbot Karşıyaka’ya müteveccihen (yönelerek) hareket etmiştir.

Motorbota esnâ-yı rükûbda (binme anında) bir müfreze-i askeriye resm selamı ifâ ettiği ve esna-yı raddede Sakız ve İsa Reis ganbotları güvertelerinde ihtiram olan bahriyeliler tarafından rasime-i selam ifâ etmiştir.

Karşıyaka İskelesi karibinde (yakınında) Karşıyaka Spor Kulübü’ne ait gençlerin idare ettikleri iki motor botun tarafına geçerek iskeleye kadar ilerlemişler ve üç defa “Yaşa” diye bağırmışlardır.

Esna-yı rahde Karşıyaka vapuru düdükle selamlamış müfreze-i bahriye resmî selamı ifâ etmekteydi.

GAZİ PAŞA KARŞIYAKA’DA

Karşıyaka Belediye Re’isi Muhteremi Fikri Beyle beraber hey’et-i belediye, Reis-i Cumhur Hazretlerini iskeleden istikbal etmiş ve Paşa Hazretleri yaya olarak Karşıyaka’ya daire-i belediyesini teşrif etmişlerdir.

Karşıyaka halkının sürûr (mutluluk) ve ibtihacı (sevinci) gayr-i kabil tasvir bir derecede idi.

Reis-i Cumhurumuz Gazi Paşa Hazretlerinin ta’kib ettikleri caddenin iki tarafı hınçla hınç halkla dolmuş bulunuyordu. Ahali büyük münciyi lâyenkat’ı (kesintisiz) alkışlamakta ve kendilerini ta’kib eden izciler de milli marşlar terennüm etmekde idiler.

Paşa Hazretleri Karşıyaka Belediye dairesini teşrifle bir müddet istirahat ettikten ve gelen limonatayı içtikten sonra Karşıyaka Belediye a’zasından Agah Beyle hasbı-hal etmişlerdir.

Bir Gencin Nutku

Daire-i belediyeden çıkarken Nevzad Ekrem Bey’in mahdumu tarafından Reis-i Cumhur Hazretlerine ithafen atideki nutuk okunmuştur:

“Yüce Gazimiz, Karşıyaka’mıza hoş geldiniz. Bizler Gazimizi aramızda görmekle mes’ud ve bahtiyarız. Büyük Gazi Paşamız bundan dört sene evvel Karşıyaka’nın güzel sahilleri Yunan palikaryalarının kirli ayaklarıyla çiğnenirken onların (zito) diye çıkardıkları boğuk sesler biz mini minilerin ruhunda derin yaralar açıyordu. Mekteplerimizi kapamışlar, mukaddesatımızı çiğnemişler, hasretiyle yandığımız sevgili bayrağımızı parçalamışlardı. Ve o artık gözlerde değil kalplerde yaşıyordu. Yüksek dehanız hiçten harikalar yaratarak bize bu günleri gösterdi.

Düşmandan intikamımız alındı. Fakat Büyük Paşamız, henüz aramızda yaşayan düşmanlar daha duruyordu. Bunlar düşmandan da daha tehlikeli idi. Sayenizde onları da çiğneyerek batıl itikatlara isyan ettik.

Huzurunuzda duran yarının adamları olacak biz yavrular çizdiğiniz medeniyet ve irfan yollarında hayatımızın sonuna kadar yürümeye akt ettik.

Paşa var ol. Milletin gözbebeği Gazimiz.”

Gazi Paşa’nın Cevapları

Gazi Paşa Hazretleri kısa bir cevapla buyurdular ki:

“Sizler bu günlerden daha mesud günler yaşayacaksınız. Siz bizim göremeyeceğimiz yüksek saadetlere nail olacaksınız. Teşekkür ederim.”

Merhume Validelerinin Medfunlarına

Otomobillerine rakiben maiyetleri ile beraber Osman Paşa Camii Şerifi haziresinde medfun olan merhum Valideleri (Zübeyde Hanım) Hanımefendi Hazretlerinin kabrini ziyaret ederek Karşıyaka Belediyesi tarafından kendi namlarına ihzar olunan çiçek çelengini mezar taşının üzerine vaz’ eylemişlerdir (bırakmışlardır).

(KARŞIYAKA) SPOR KULÜBÜNDE

Paşa Hazretleri oradan Karşıyaka Spor Kulübü’nü ziyaretle bir müddet oturmuşlar ve divarlarda (duvarlarda) asılı olan spor resim ve bayraklarını temaşa (hoşlanarak bakıp seyrettikten) buyurduktan sonra kulübde takdim kılınan hatıra defterine atideki ibareyi yazmak lütfunda bulunmuşlardır.

“13 Teşrin-i Evvel 1925

Karşıyaka Spor Kulübünde karşı karşıya bulunduğum gençlik iftihara şayandır. Bu gençlik muvacehesinde (karşısında) istikbalin kuvveti ne kadar bariz görülmektedir.”

Gazi Mustafa Kemal

Avdet

Bilahare otomobillerle iskeleye gelinmiş ve halkın yaşa sedaları arasında motora rakib olarak avdet buyurmuşlardır.”

  1. Haber: Yenigün, 14 Teşrin-i Evvel (Ekim) 1341.

“BÜYÜK GAZİMİZ KARŞIYAKA’DA”

Büyük Gazimiz Karşıyaka’da bir müfreze-i bahriye tarafından İskelede selamlanmıştır. Belediye Re’isi Fikri ve Belediye Meclis A’zaları Beyler Muhterem Cumhur Re’isimizi yine İskelede karşıladılar. Caddeleri dolduran halkın mütemadi alkışları arasında mâşiyen (yürüyerek) belediyeyi teşrif buyurmuşlardır. İskeleden Belediyeye kadar Karşıyaka’nın umum mektep talebeleri ve izcileri Büyük Gazimiz şereflerine güzel güzel marşlar terennüm etmekte idiler. Gazimiz daire-i belediyede bir müddet istirahat ve Belediye A’zasından Agâh Beyle biraz hasbi-hal (görüşüp dertleşmişler) etmişler ve daire-i belediyeden çıkarken Nevzad Ekrem Bey’in mahdumu Reis-i Cumhur Hazretlerine ithafen atideki gibi nutku okumuşlardır:

“Yüce Gazimiz, Karşıyaka’mıza hoş geldiniz. Bizler Gazimizi aramızda görmekle mes’ud ve bahtiyarız. Büyük Gazi Paşamız bundan dört sene evvel Karşıyaka’nın güzel sahilleri Yunan palikaryalarının kirli ayaklarıyla çiğnenirken onların zito diye çıkardıkları boğuk sesler biz mini minilerin ruhunda derin yaralar açıyordu. Mekteplerimizi kapamışlar, mukaddesatımızı çiğnemişler, hasretiyle yandığımız sevgili bayrağımızı parçalamışlardı. Ve o artık gözlerde değil kalplerde yaşıyordu. Yüksek dehanız hiçten harikalar yaratarak bize bu günleri gösterdi. Düşmandan intikamımız alındı. Fakat Büyük Paşamız, henüz aramızda yaşayan düşmanlar daha duruyordu. Bunlar düşmandan da daha tehlikeli idi. Sayenizde onları da çiğneyerek batıl itikatlara isyan ettik. Huzurunuzda duran yarının adamları olacak biz yavrular çizdiğiniz medeniyet ve irfan yollarında hayatımızın sonuna kadar yürümeye akt ettik. Paşa var ol. Milletin gözbebeği Gazimiz.”

Gazi Paşa Hazretleri kısa bir cevapla buyurdular ki:

“Sizler bu günlerden daha mesud günler yaşayacaksınız. Siz bizim göremeyeceğimiz yüksek saadetlere nail olacaksınız. Teşekkür ederim.”

Burada otomobillerine rakiben maiyetleriyle beraber Osman Paşa Cami-i Şerifi haziresinde medfun olan merhum Valideleri (Zübeyde Hanım) Hanımefendi Hazretlerinin kabrini ziyaret etmişler ve Karşıyaka Belediyesi tarafından ihzar olunan çiçek çelengini mezar taşının üstüne koymuşlardır.

Badehu Gazi Paşamız Karşıyaka Spor Kulübünü ziyaret ve oradaki spor ve resim ve bayraklarını temaşa buyurduktan sonra kulübün hatıra defterine atideki ibareyi yazmışlardır.

“Fi 13 Teşrin-i Evvel 1925

Karşıyaka Spor Kulübünde karşı karşıya bulunduğum gençlik iftihara şayandır. Bu gençlik muvacehesinde (karşısında) istikbalin kuvveti ne kadar bariz görülmektedir.”

Gazi Mustafa Kemal

Bilahare otomobillerle iskeleye gelindi ve halkın (Yaşa Büyük Gazi) alkışları arasında motora rakib olarak avdet eylemişlerdir.